GÖNÜLLÜLER SAĞLIK
FAALİYETLERİ
Afrika’da yaşamak zor, hasta
olmaksa inanın daha zor. Afrikalı,
zahmetli bir anne karnı misafirliğinden
sonra, zor bir doğumla, fakat
binbir umutla hayata gözlerini
açar. Şanslı ise doğum esnasında tutunur bir ucundan hayat denen kara trene,
şansı yoksa bazen tek başına bazense annesi ile beraber düşer bu kara trenden.
Afrikalının sağlık problemleri doğumla
beraber başlayıp ölümüne kadar yakasını bırakmaz. Biz Gönüllülerin en büyük amacı ise, bir
araya gelme gayemiz olan, Afrikalının
sağlık problemlerine bir nebze olsun çare olabilmek. Esas faaliyet alanımızı
oluşturan “Sağlık” çalışmalarını en
yoğun olarak gerçekleştirdiğimiz Afrika ülkesi ise 14 sefer gittiğimiz Nijer olup, bunu 1’er kez
ile Mali, Burkina Faso ve Çad takip
etmektedir. Bu
çalışmalarımız esnasında en
fazla verimin; hep aynı bölgelere gidilip
hep aynı hastanelerde
çalışılarak alındığını gördük.
Böylece yerel hastane çalışanları
ve yerel halk ile
güçlü bir diyalog
geliştirebilmekte, hem de
hasta takibini daha kolay
gerçekleştirebilmekteyiz.
Nijer’e her 6 ayda bir gitmekteyiz. Gitmeden 1 ay önce ekibimizin öncü
grubu bölgeye gidip, çalışacağımız
hastanenin alt yapısını, poliklinik
odalarını, ameliyathaneleri kontrol
etmekte ve eksikleri tamamlamaktadır. Radyo
anonsları ve kabile
şeflerinin
bilgilendirilmesi suretiyle Türkiye’den sağlık ekiplerinin
geleceği, halka haber
veriliyor. Bu sayede komşu Nijerya’dan
dahi hastalarımız gelmektedir.
Bilgilendirmeler geliş tarihimiz, hangi
branşların olacağı ve hangi
ameliyatların yapılacağı tarzındadır.
Her Nijer seyahatimizde, hastaneye ulaştığımızdaki manzara ise
mahşer yerini andıran hıncahınç dolu bir hastane bahçesi
olmaktadır.
1.POLİKLİNİK
ÇALIŞMALARI

Dahiliye,
çocuk hastalıkları, KBB, genel cerrahi,
üroloji, kadın-doğum, göz ve diş hastalıkları branşlarında poliklinik hizmetleri
vermekteyiz. 2013 yılı itibarı ile
toplam poliklinik sayımız 39.439 hastadır. Sonraki seyahatlerimizde “Dermatoloji”,
“Ortopedi” , “Plastik Cerrahi” gibi branşları da ekibimize dahil
etmeyi planlamaktayız.
Poliklinik
çalışmalarımızda kullandığımız
ekipmanları ve ilaçları
Türkiye’den getirmekteyiz. Bunlardan biri olan mobil
USG cihazı ile özellikle mesane taşları olmak üzere birçok hastanın
teşhisini çok rahat koyabilmekteyiz. Toplam USG çekilen hasta sayımız 2960.
Hastaları
muayene ettikten sonra getirdiğimiz ilaçlarla
tedavilerini düzenliyor,
ameliyatına karar verilen hastaları da ameliyat öncesi tetkikler için laboratuvara
yönlendiriyoruz. Laboratuvarımızda, özellikle
“Hepatit” ve “HIV” testlerini her
hastaya mutlaka
yapmaktayız. Çünkü bu iki viral
hastalık Afrika’da çok yaygın.
En sık görülen hastalıklar: “Sıtma”
Afrikalının başbelası. Özellikle yağmur mevsimi ve hemen sonrası
gittiğimiz zamanlar, her 3 hastadan 1’i sıtma ile karşımıza gelmekte.
Karaciğerleri, dalakları nerdeyse
kasıklarına kadar büyümüş ateşler
içinde kıvranan küçücük sıtmalı çocuklar bunlar. Afrika kıtasındaki 5 yaş
altı çocuk ölümlerinin % 25’i sıtma nedeniyle .
Beslenme yetersizliğine bağlı
vücut destek dokularının zayıflaması nedeniyle
gözlenen, kasık ve göbek
fıtıkları, hidrosel(testisler etrafında sıvı toplaması), mesane taşı başta
olmak üzere böbrek ve idrar yolu
taşları, ishal, cilt hastalıkları, veziko-vaginal fistüller (mesane ile vagina arasında delik
olması), rahim sarkmaları, kulakta yabancı cisimler, orta kulak iltihapları,
kulak zarı perforasyonları , diş çürükleri
ve katarakt poliklinik şartlarında en sık gördüğümüz hastalıklar.
2.
CERRAHİ AMELİYATLAR

Gönüllüler olarak
sağlık hizmetinin çok az
olduğu bölgelere hizmet götürdüğümüz için çalıştığımız hastanelerin ameliyathane
ortamları ve ekipmanları genelde çok
yetersiz . Ameliyat için gerekli
olan tüm malzemeleri Türkiye’den
götürmekteyiz. Ameliyathanelerin
her yönden hazır
hale gelmesi için yaklaşık 1 günümüzü almakta.
Poliklinikte muayene edip, ameliyat olmasına karar verdiğimiz hastaların,
ameliyat öncesi hazırlıklarını takiben
ameliyatlarına başlıyoruz.
2013 yılı itibarı ile 3113 cerrahi vaka ameliyat ettik. En sık
yaptığımız ameliyatlar :
İnguinal
ve umblikal herniler, Lipom, Hidrosel,
Mesane taşı ve kadın hastalıkları.
3.KATARAKT
AMELİYATLARI

Afrika’nın özellikle Ekvator
çizgisine yakın Sahra altı ülkelerinde,
güneş ışınlarının dik gelmesi, tüm yıl boyunca
güneşli gün sayısının çok
fazla olması, güneş gözlüğü kullanılmaması ve özellikle proteinden
fakir beslenme nedeniyle
“Katarakt” çok fazla
gözlenmektedir. Bir çok Afrikalı 30 yaş
civarı katarakt olmakta ve hekime
ulaşamadıkları için yıllarca kör
olarak yaşamlarını sürdürmektedirler. Ameliyatını yaptığımız
hastalar arasında katarakt
nedeniyle 40 yıldır hiç görmeden
yaşayan Afrikalılar vardı.
Nijer’de 1 milyon kişiye 1 göz hekimi düşmektedir. Fakat “Gönüllüler”
olarak gittiğimiz coğrafyada ise hiç göz
hekimi bulunmamaktadır.
Katarakt ameliyatlarında son
teknoloji olan, hatta ülkemizdeki bazı
hastanelerde dahi olmayan FAKO yöntemini
uygulamakta olup, tüm
cihazlarımızı Türkiye’den götürmekteyiz. 2013 yılı itibarı ile katarakt ameliyat sayımız ise 3113’dir.
4.
KADIN HASTALIKLARI ve DOĞUM
Afrika’da yaşamak zor. Fakat her 5 kadından 1’inin doğumda hayatını
kaybettiği, kadın başına 7.4
çocuğun düştüğü, 10-11 yaşındaki kız
çocuklarının evlendirildiği,
kızların %80’inin 1 yaş altı sünnet
olduğu bir coğrafyada kadın
olmaksa çok çok zor. Özellikle uterin
prolapsus (Rahim sarkması) ve veziko-vaginal fistül (Mesane ile vagina arasında
delik olması) hem sık görülmekte hem de bu kadınların hayatını zindana çevirmektedir.
Uterin prolapsus: Nijer ve
benzeri Afrika ülkelerinde sık gördüğümüz bu
hastalık; erken yaş gebelikleri, çok sık doğum, yanlış doğum
teknikleri, beslenme yetersizlikleri gibi sebeplerden oluşmaktadır. Ameliyatları
oldukça zor
olan uterin prolapsus
vakalarını son 2 seyahattir yapmaktayız. Toplam prolapsus ameliyat
sayımız 51.
Veziko-Vaginal Fistül : Çocuk denecek yaşlarda yapılan doğumlar, kızların sünnet olması, doğum
esnasında mesanenin dolu olması
adeti, hijyeni kötü ortamlarda doğum gibi sebeplerden kaynaklanmaktadır. Şu an Nijer’de 200 bin, tüm dünyada ise 2 milyon fistüllü kadın
mevcut. Üro-jinekolojinin en zor ameliyatlarından birisi olan fistül hastalığının ameliyat sonrası
takibi de çok önemlidir. Bu yüzden şu ana kadar sadece 6 fistül vakası
yapabildik. Hedefimiz, kuracağımız tam teşekküllü
hastanede fistül ameliyatlarını yapabilmek.
5.KULAK-BURUN-BOĞAZ HASTALIKLARI

Özellikle kulak zarı delinmesi , dış ve orta kulak iltihaplanması ile yabancı cisimleri çok sık
gözlenmektedir. Özellikle tedavi edilmeyen orta kulak enfeksiyonlarına bağlı, küçük yaşlarda kulak zarı
delinmektedir. Buna bağlı olarak, yıllarca
kulaklarından iltihap akan ve duyma problemi yaşayan bir çok Nijerli hastayı KBB polikliniğimizde muayene ettik.
2013
itibarı ile KBB Polikliniğinde; 8034 hasta muayenesi ve 5017 kulak aspirasyonu yapıldı. Muayenelerimizi Türkiye’den getirdiğimiz endoskopik
aletler ile yapmaktayız .
6.DİŞ HASTALIKLARI

Nijer’de
diğer Afrika ülkeleri gibi sağlık hizmetlerinin, özellikle de diş hekimliği
hizmetlerinin çok az olduğu bir ülke.
Bulunduğumuz bölgelerde hiç diş hekimi yok.
Sadece başkent Niamey’de sınırlı sayıda mevcut. Ancak bir hastanın bu hizmeti alması için
gitmesi gereken yol en az 700-.
Bize gelen
hastaların yüzde 99’u hayatında ilk kez bir diş hekimi ile karşılaşıyor.
Hiçbiri diş macunu ve diş fırçasını tanımıyor. Bu sebeple ağız hijyeninden
bahsetmeye bile gerek yok. Burada medeniyetten ve teknolojiden uzak bir ortamdayız
ve çalışma şartlarımız çok ama çok kötü. Hastalarımızı derme çatma bir sandalye
üstünde, gerektiğinde başlarını duvara yaslayarak muayene edebiliyoruz.
Hastaların tükürebileceği bir kap bile yok.
11.
seyahatimize kadar sadece diş çekimi yapabiliyorduk. Başka tedavi yapmamıza
şartlar elvermiyordu. 11. seyahatte
mobil diş tedavi ünitesi ile bazı basit tedavileri yaparak, tedavi edilebilecek dişleri çekmekten vazgeçtik.
Yine de bir diş ünitemiz maalesef yok. Diş ünitini oraya nakletmek, montajını
yapmak, altyapısını hazırlamak oradaki şartlarda mümkün değil.
Hastalarımız
hayatlarında belki de ilk kez diş hekimi görmelerine rağmen acıya son derece
dayanıklılar. Hiç zorluk çıkarmadan o anda hemen her dişinin tedavisini,
çekimini bekler durumdalar. Gördüğümüz hastalar içinde yürüyerek
gelen ve bir seferde bu sebeple çürük 10 dişini aynı anda çektirmek isteyenler
vardı. Bir hasta anestezi yaparken hiç mi gözünü kırpmaz, hiç mi çekinmez!?. Hayır,
öylece durup bakıyorlar yüzünüze.
Memleketimizde
hiç görmediğimiz, adını bile bilmediğimiz, literatürde bile yer almayan vakalar
gördük. Bizleri mutlu eden en önemli şey
ise, oradaki hastaların bize minnet duyması, mutlu olmaları, defalarca teşekkür
etmeleri ve en önemlisi hiç bitmeyen duaları.
Memleketimizde
hiç görmediğimiz, adını bile bilmediğimiz, literatürde bile yer almayan vakalar
gördük. Bizleri mutlu eden en önemli şey ise, oradaki hastaların bize minnet
duyması, mutlu olmaları, defalarca teşekkür etmeleri ve en önemlisi hiç
bitmeyen duaları…
2013 tarihi
itibari ile Afrika
seyahatlerimizdeki toplam muayene edilen diş hastası 7009, çekilen diş sayısı ise 9277
adettir.